Zelfafnametest vergroot opkomst bevolkingsonderzoek

De zelfafnameset (ZAS) bij het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker is ingevoerd in de hoop de reponse te verbeteren en de screening toegankelijker te maken voor vrouwen die traditioneel niet deelnemen. In 2022 werd een Noorse studie gepubliceerd waarin werd gekeken of de opkomst voor het bevolkingsonderzoek kunnen worden verhoogd door middel van de ZAS. De uitkomst van deze studie was dat onder 6000 vrouwen die al 10 jaar geen uitstrijkje hadden gehad 27,7% een uitstrijkje maakten bij het direct toesturen van de ZAS. Bij alleen het sturen van een herinneringsbrief was dit percentrage 4,8% en wanneer vrouwen een oproep kregen om een ZAS te bestellen was dit 17%. Onder de gescreende vrouwen werden 4 kankers en 10 CIN3 gevallen gevonden. 

Recent is de vervolgstudie gepubliceerd waarin wordt gekeken naar de invloed van sociodemografische karakteristieken op screening deelname. In Noorwegen kan informatie over de screening gekoppeld worden aan sociodemogrische parameters. In de studie werden drie groepen vrouwen onderzocht: vrouwen die alleen een herinneringsbrief voor het bevolkingsonderzoek ontvingen, vrouwen die een uitnodiding ontvingen om een ZAS te bestellen en vrouwen die direct een ZAS ontvingen. In alle drie de groepen was de opkomst van vrouwen zonder werk, met een laag inkomen of een laag opleidingsniveau lager dan gemiddeld in de uitgenodigde groep.

Het direct toesturen van de ZAS zorgde voor de sterkste toename van de deelname aan het bevolkingsonderzoek en verkleint de gezondheidsongelijkheid. De auteurs concluderen dat daarmee het direct toesturen van een ZAS de meest verstandige strategie is om de opkomst te verhogen, maar dat dit niet het probleem van de non-responders op zal lossen. 

Bron: International Journal of Cancer, 15 mei 2025