Nieuws
Non-inferioriteit van één dosis HPV-vaccin ten opzichte van twee doses
Op 3 december 2025 verscheen er een belangrijk onderzoek in de NEJM geschreven door Kreimer en collega’s over de effectiviteit van 1 HPV vaccinatie dosis in plaats van 2.
De opzet van de studie was een gerandomiseerde placebo gecontroleerde trial onder 20.330 meisjestussen de 12 en 16 jaar in Costa Rica (ESCUDDO trial). Zij kregen willekeurig 1 of 2 vaccinaties met het bivalente of nonavalente vaccin toegediend en werden 5 jaar vervolgd. De participanten werden elke 6 maanden getest. Beide vaccins gaven 97% bescherming tegen persisterende cervicovaginale HPV 16 en 18 infecties, een surrogaat marker voor baarmoederhalskanker. HPV 16 en 18 samen veroorzaken meer dan 77% van alle baarmoederhalskankers.
Het verschil in effectiviteit was voor het bivalente vaccin -0.13 (95% CI -0.45-0.15; p<0.001) en voor het nonavalente vaccin 0.21 (95% CI -0.09-0.51; p<0.001)(Tabel 1). Dit betekent dat per 100 participanten 0.13 minder HPV 16 en 18 infecties bij het bivalente vaccin optrad als er maar 1 vaccin werd gegeven. Bij het nonavalente vaccin was dit omgekeerd, omdat hier 0.21 meer HPV 16 en 18 infecties per 100 participanten optrad in de groep die 1 dosis kreeg.
Er werd ook naar de andere 5 carcinogene HPV typen gekeken die het nonavalente vaccin bevat: het verschil in infecties was 0.56 per 100 participanten (95% CI 0.01-1.11; p<0.001) en ook hier was er dus geen verschil tussen 1 en 2 nonavalente vaccinaties. Dit was wel het geval voor HPV31 en HPV45 bij het bivalente vaccins: daar was 1 dosis minder effectief.
De onderzoekers concluderen dat beide vaccins beschermen op zijn minst 5 jaar tegen HPV 16 en 18. Het nonavalente vaccin beschermt in 1 dosis ook goed tegen de andere oncogene HPV typen.
Opmerkelijk was dat aan het einde van de trial 32% van de meiden nog niet seksueel actief waren en dus nog geen HPV hebben kunnen oplopen. Er was wel een heel hoge follow-up: slechts 3% van de participanten zijn verloren uit de follow-up. Er zijn geen veiligheidsissues geconstateerd.
De uitkomst van dit onderzoek is belangrijk voor lage inkomens landen: er kan veel geld en moeite bespaard worden op HPV vaccinaties. In Nederland adviseert de gezondheidsraad de minister van VWS over de HPV vaccinaties. Na bestuderen van alle evidence zal de gezondheidsraad te zijner tijd ook voor ons in Nederland een advies formuleren over 1 of 2 vaccinaties.
Tabel 1: Non-inferioriteitsanalyse van één dosis versus twee doses HPV-vaccin
| HPV 16/18 | Aantal deelnemers | Events | Rate/100 deelnemers (95% CI | Verschil (95% CI) |
| Bivalent HPV vaccin | ||||
| 1 dosis | 4880 | 14 | 0.29 (0.15-0.52) | |
| 2 doses | 4880 | 21 | 0.42 (0.23-0.71) | -0.13 (-0.09-0.51) p<0.001 |
| Nonavalent HPV vaccin | ||||
| 1 dosis | 4851 | 23 | 0.48 (0.28-0.75) | |
| 2 doses | 4849 | 13 | 0.27(0.12-0.51) | 0.56(0.01-1.11) p<0.001 |
| HPV 16/18/31/33/45/52/58 | Aantal deelnemers | Events | Rate/100 deelnemers (95% CI | Verschil (95% CI) |
| Bivalent HPV vaccin | ||||
| 1 dosis | 4880 | 824 | 16.88 (15.71-18.11) | |
| 2 doses | 4880 | 721 | 14.77 (13.63-15.96) | 2.12(0.46-3.76) n.a |
| Nonavalent HPV vaccin | ||||
| 1 dosis | 4851 | 79 | 1.64(1.25-2.10) | |
| 2 doses | 4849 | 52 | 1.08(0.75-1.50) | 0.56(0.01-1.11) p<0.001 |
Bron: Kreimer AR, Porras C, Liu D, Hildesheim A, Carvajal LJ, Ocampo R, Romero B, Gail MH, Cortes B, Sierra MS, Coronado K. Noninferiority of One HPV Vaccine Dose to Two Doses. New England Journal of Medicine. 2025 Dec 3.