Nieuws
Moet de triage test in Nederland worden herzien?
Het risico van vrouwen met een HPV positieve screenuitslag maar een negatieve cytologie. Hoe betrouwbaar is die combinatie om terug te kunnen naar BVO?
Een belangrijke graadmeter voor kwaliteit van een screeningprogramma zijn intervalkankers (‘tussen de rondes’) en kankers die gevonden worden in een volgende ronde (‘potentieel gemist’). Gezien de lange duur tussen voorloperlaesie en baarmoederhalskanker, is een kankerdiagnose in een ronde zeer waarschijnlijk een potentieel gemiste test in een vorige ronde. Schevenhoven et al. maten deze indicatoren voor en na introductie van HPV-screening in Nederland. Hieronder kunt u de samenvatting lezen.
De auteurs creëerden twee cohorten uit PALGA: een uit 2014 (‘cytologie cohort’) en een uit 2017 (‘HPV-cohort’). Zij keken vervolgens, na een negatieve uitslag of “negatieve triage” (in ieder geen verwijzing) tot en aan de volgende ronde (voor intervalkankers) of tot en met de volgende ronde (voor potentieel gemiste). In het 2017 HPV cohort keek men naar uitkomsten na een negatieve HPV test of positieve HPV maar negatieve cytologie (“negatieve triage”). De ‘volgende ronde’ met beide testen was een test met HPV (in 2019 resp. 2022). Om de opbouw gelijk te houden, excludeerden onderzoekers een volgende ronde voor 40, 50 en 60-jarige in het “cytologie cohort” i.v.m. het 10-jaars interval in het “HPV-cohort”.
De publicaties bevat fraaie cumulatieve incidentie grafieken en getallen in een tabel. In het cytologie cohort werden 72 interval kankers geteld, na BVO negatief en 3 kankers na “negatieve triage”. Omgerekend naar incidentie per 100.000 was dat 18,0 resp. 38,8. In het HPV-cohort werden 28 interval kankers geteld, na BVO negatief en 20 na negatieve triage (9,0 resp. 133,6 per 100.000). Een negatieve HPV test halveerde je risico op intervalkanker, zoals verwacht, maar na HPV positieve/cytologie negatieve triage is je risico veel hoger dan verwacht. Ook hoger dan na triage in het cytologie programma (namelijk: 133 vs 38,8). Incidentie van gemiste laesies in de volgende waren 75,9 na negatieve triage in het cytologie cohort en 249.1 na negatieve triage in het HPV-cohort. De cytologie triage test is niet betrouwbaar genoeg. Medio 2022 is de triage in Nederland al deels aangepast (HPV16 en HPV18 wel doorverwijzen bij ASCUS), maar wat te doen bij HPV16 of 18 positief en cytologie negatief? Dit wordt op dit moment onderzocht.
Bron: Long-term cervical cancer risk following negative hrHPV-based versus negative cytology-based screening: A population-based study. Eur J Cancer. 237 (2026) 116601. Schevenhoven, et al.