Nieuws
HPV-vaccinatie op jonge leeftijd geeft mogelijk bescherming tegen vroeggeboorte
Er zijn studies die suggereren dat HPV, het virus dat onder meer baarmoederhalskanker veroorzaakt, mogelijk interfereert met vroege zwangerschap. Vaccinatie tegen HPV zou vroeggeboorte dus kunnen verminderen, redeneerden Deense en Canadese onderzoekers. Ze zochten dit uit in een grote cohortstudie.
Vaccinatie geldt onder professionals als een van de meest succesvolle ontdekkingen in de medische geschiedenis. Vaccins bieden een veilige en effectieve bescherming tegen infectie en de gevolgen daarvan. Voor HPV-vaccinatie is dat onder meer baarmoederhalskanker, keelkanker en peniskanker. Recent onderzoek lijkt te wijzen op een gunstig bijkomend effect: het voorkomt mogelijk voortijdige afbreking van de zwangerschap.
‘Het verschil is weliswaar duidelijk, maar valt maar nét binnen de grens van significantie’
De fundamenteel-wetenschappelijke aanwijzingen hiervoor komen voort uit de eerdere ontdekking dat humaan papillomavirus (HPV) kan repliceren in de trofoblast. Dit is de buitenste laag cellen van de blastocyst (een stadium van de zwangerschap dat duurt van dag 5 tot dag 9 na bevruchting), waaruit later de placenta ontstaat. HPV zou daarmee in een vroeg stadium kunnen interfereren in de groei van het embryo. Een tweede aanwijzing komt uit de ontdekking dat er een verhoogd risico is op vroeggeboorte bij vrouwen die tijdens de zwangerschap positief testen op HPV. Maar de resultaten van studies die een verband zochten tussen niet-succesvolle zwangerschap en HPV-infectie zijn niet eenduidig.
Een samenwerkingsverband tussen Canadese en Deense wetenschappers heeft er daarom met een zeer groot cohort van 243.136 geboortes nog eens in meer detail naar gekeken. De kwaliteit van de registraties in Denemarken laat dit soort onderzoekingen toe. Zij konden daarom corrigeren voor veel verstorende effecten, zoals behandeld zijn voor CIN, waarvan al wel bekend is dat het is geassocieerd met vroeggeboorte. Ze publiceerden hun bevindingen eind vorig jaar in BJOG.
Specifiek luidde hun onderzoeksvraag of HPV-vaccinatie een effect heeft op vroeggeboorte. Ze keken daartoe naar Deense vrouwen die tussen 2006 (het jaar waarin in Denemarken HPV-vaccinatie werd geïntroduceerd) en 2018 hun eerste kind baarden vanaf 22 weken zwangerschap. In hun logistische regressieanalyse corrigeerden ze voor leeftijd, opleidingsniveau, huwelijkse staat, rookgedrag tijdens de zwangerschap, BMI vóór de zwangerschap, en eerdere medische ingrepen in de baarmoeder.
Nét significant
De conclusie van de onderzoekers valt in twee delen uiteen. Voor de hele groep was er geen significant verschil in vroeggeboorte tussen gevaccineerde en ongevaccineerde zwangere vrouwen. Maar als ze keken naar de zwangere vrouwen die vóór hun 17e verjaardag een HPV-vaccinatie hadden gekregen, was er een kleinere kans op vroeggeboorte ten opzichte van ongevaccineerde vrouwen. De OR (odds ratio) bedraagt 0,87 met een 95% CI (confidence interval) van 0,75-1,00. Het verschil is weliswaar duidelijk, maar valt maar nét binnen de grens van significantie.
De Deens-Canadese studie sluit aan bij eerdere bevindingen uit Australische en Finse onderzoeken, maar heeft als belangrijke voordelen de cohortgrootte en het feit dat er kon worden gecorrigeerd voor andere factoren waarvan bekend is dat deze invloed hebben op het al dan niet voldragen van een zwangerschap. Maar er is meer bewijs nodig, geven ook de auteurs toe. Toch durven ze de stelling wel aan dat het ‘waarschijnlijk is dat HPV-vaccinatie niet alleen kanker voorkomt, maar ook vroeggeboorte’. Wij houden het vooralsnog op ‘mogelijk’.