HPV-vaccinatie beschermt vrouwen goed tegen baarmoederhalskanker: 92%.

Gevaccineerde vrouwen lopen aanzienlijk minder risico

Uit nieuw Nederlands onderzoek blijkt dat de HPV-vaccinatie vrouwen tot minstens hun 30e jaar goed beschermt tegen baarmoederhalskanker en voorstadia daarvan. De studie onderzocht het  effect van de bivalente HPV16/18-vaccinatie die vrouwen op hun 16^e konden halen in 2009. Deze leeftijd werd in 2023 uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker (BVO) . Die gegevens kwamen uit de landelijke pathologiedatabase (Palga). De vaccinatiegegevens kwamen uit Praeventis.

Vergelijking tussen gevaccineerde en niet-gevaccineerde vrouwen

In totaal werden 103.059 vrouwen geboren in 1993 meegenomen in het onderzoek. Hiervan was 46% volledig gevaccineerd, 5% gedeeltelijk gevaccineerd en 49% niet gevaccineerd. De gegevens van de vrouwen werden gepseudonimiseerd gekoppeld aan uitslagen van baarmoederhalsmonsters in Palga. Bij volledig gevaccineerde vrouwen werd 5 keer baarmoederhalskanker gevonden (0,011%). Ter vergelijking, bij niet-gevaccineerde vrouwen was dit 42 keer (0,083%). Ook voor voorstadia van kanker, CIN graad 3 (CIN3+), was het risico kleiner bij volledig gevaccineerde vrouwen.

De onderzoekers berekenden een cumulatieve risicoratio (CRR). Voor volledig gevaccineerde vrouwen was de CRR voor kanker 0,085 (95% betrouwbaarheidsinterval 0,025 - 0,24) vergeleken met niet-gevaccineerde vrouwen. Dit is te vertalen naar een vaccineffectiviteit van 92% tegen baarmoederhalskanker. 

Geen vaccinatie en geen deelname screening

Uit het onderzoek bleek  dat een groot deel van de vrouwen geen gebruik maakt van de beschikbare preventiemethoden tegen baarmoederhalskanker. Zij lieten zich niet vaccineren én deden (nog) niet mee met het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker op 30-jarige leeftijd. Deze vrouwen lopen een verhoogd risico op het ontwikkelen van baarmoederhalskanker.

Conclusie: HPV vaccin biedt ook in Nederland langdurige bescherming

De resultaten benadrukken het belang van HPV-vaccinatie. Het vaccin beschermt niet alleen tegen baarmoederhalskanker, maar ook tegen ernstige voorstadia daarvan, ook na vele jaren. 

In Nederland worden momenteel zowel meiden als jongens uitgenodigd voor HPV vaccinatie op 9-10-jarige leeftijd. Andere onderzoeken lieten zien dat baarmoederhalskanker het minst vaak voorkomt wanneer de HPV-vaccinatie op een lage leeftijd wordt toegediend. Daarom is de verwachting dat we een nog hogere effectiviteit van het HPV vaccinatieprogramma zullen gaan zien in Nederland. Zorgverleners kunnen de bevindingen gebruiken om werkzaamheid van de HPV-vaccinatie toe te lichten. 

Lees hier het wetenschappelijke artikel.

Bron: Marit Middeldorp et al. The effect of bivalent HPV vaccination against invasive cervical cancer and cervical intraepithelial neoplasia grade 3 (CIN3+) in the Netherlands: a population-based linkage study. Lancet Regional Health – Europe. 2025;54: 101327. Published online