2023: een sleuteljaar voor de Taskforce HPV-kankervrij

Eduardo Franco is al meer dan veertig jaar een bekende in de onderzoekswereld van baarmoederhalskankerscreening. De editorial zat in een speciale uitgave van Preventive Medicine ter ere van de WHO-aankondiging op 17 november 2020 van de bekende 90/70/90-doelstelling, onder meer om baarmoederhalskanker te elimineren. De focus van de meeste artikelen lag bij de laag- en laag-tot-middeninkomenlanden (de wereld is zeer ongelijk qua kankerincidentie), maar er zat ook een stuk bij voor landen die kampen met luxeproblemen.

Deze luxeproblemen stonden in een bijdrage over HPV-screening in hoog-inkomenlanden van Karin Sundstrøm (Preventive Medicine 144 (2021) 106382). Zij gaf een beknopt overzicht van knelpunten voor screenen. Ze noemt onder meer de noodzaak voor kwaliteitscontrole van de HPV-test, de noodzaak voor nauwkeurigere triage (methylatie, genotypering, dubbelkleuringen) in plaats van alleen cytologietriage. Tegelijkertijd zijn er ontwikkelingen zoals machine learning voor zowel cytologie als risk pattern identifcation (om groepen met verhoogd risico te identificeren). Houd het in de gaten.

Met betrekking tot vaccineren stelde Sundstrøm dat in landen met een screenprogramma er steeds meer gevaccineerden het screenprogramma in komen. In Nederland gaat dat in 2023 gebeuren. Dit jaar is dus het eerste jaar dat gevaccineerden uitgenodigd gaan worden!

We moeten de uitnodigingsdatabase gaan koppeling aan de Praeventis-data (Praeventis is het registratiesysteem van het RIVM-DVP dat onder andere gebruikt wordt voor proces- en kwaliteitsbewaking). Een morele noodzaak, om met Franco te spreken. Maar juristen en politici hebben helaas niet veel op met koppelingsonderzoek, getuige het treurige relaas over onderzoek naar oversterfte tijdens COVID in de NRC van 18 november 2022.

We moeten ze daarom wat helpen om 2023 inderdaad een spannend jaar te maken. Ik hoop namens de Taskforce op u te mogen blijven rekenen.

Folkert van Kemenade